Bliksembeveiliging > Het fenomeen bliksem

Het fenomeen bliksem

Bliksem is fascinerend om naar te kijken, maar ook heel gevaarlijk. Elk jaar veroorzaakt onweer heel wat materiële schade aan eigendommen door brand of elektrische overspanning. Soms eist de bliksem ook mensenlevens. De kans op een rechtstreekse blikseminslag op een gebouw of een structuur is in België relatief gering. Maar als het gebeurt, is de schade aanzienlijk.

 

Minder bekend is dat er ook indirect schade kan ontstaan, wanneer de overspanning als gevolg van de blikseminslag zich verder verspreidt via ondergrondse elektriciteits- of dataleidingen. Zonder doeltreffende beveiliging kan ook deze vorm van bliksemschade grote gevolgen hebben voor elektrische installaties, elektronische toestellen en dataverbindingen.

 

Enkele cijfers

  • ​Elk jaar zijn er in België meer dan 250.000 bliksemontladingen.
  • Per km² zijn er per jaar gemiddeld 3,6 bliksemontladingen en 2,4 inslagen.
  • Een blikseminslag kan tot 2 kilometer ver indirecte schade veroorzaken.

 

Wat is bliksem en donder?

De bliksem is een elektrische ontlading die zich kan voordoen tussen een onweerswolk en de aarde, in de onweerswolk zelf of tussen wolken onderling. In de onweerswolk worden eerst positief en negatief geladen deeltjes gevormd. Als die van elkaar gescheiden worden, ontstaat er  een potentiaalverschil tussen beide. Wanneer dat verschil voldoende groot wordt, treedt er een ontlading op.

 

Waarom de positief en negatief geladen deeltjes in een onweerswolk gescheiden worden, is heel ingewikkeld en nog niet volledig uitgeklaard. Wél zeker is dat er een overschot aan positieve deeltjes is in de hogere delen en aan negatieve deeltjes onderaan de onweerswolk.  

 

Donder is een gevolg van de enorme opwarming – tot 30.000°C – van de lucht in het bliksemkanaal. Door de sterke uitzetting van de lucht wordt een geluidsgolf gevormd. De donder is relatief traag en doet over 1 kilometer ongeveer 3 seconden.

 

Bliksemdetectie

Omwille van het gevaar van de bliksem voor personen, gebouwen, toestellen en machines, is het dus belangrijk om op voorhand te weten of er onweer op komst is. Ook ná het onweer willen bijvoorbeeld verzekeringsmaatschappijen graag nagaan of de bliksem de oorzaak was van de schade. Een systeem dat detecteert wanneer, waar en hoeveel blikseminslagen er in een bepaalde regio zijn geweest, is dus belangrijk. Het KMI maakt hiervoor gebruik van het SAFIR-systeem. Meer info vindt u onder ‘Bestaat er bliksemdetectie?’ in de rubriek ‘Veelgestelde vragen’.

 

  • Certificaten

  • ISO 9001 ISO 9001